Mang cơm chay đi làm gặp ba vấn đề mà ở nhà không có: hộp phải chịu được mấy giờ không tủ lạnh, rau ra nước làm nhão cơm, và món hâm trong lò vi sóng chung của văn phòng thì không nêm lại được. Ba vấn đề này giải được bằng cách xếp hộp và chọn món, chứ không phải bằng hộp đắt tiền. Bài này nói cụ thể chọn món nào, xếp thế nào, và những món nên để riêng ra hũ nhỏ.
Chọn món chịu được đến trưa
Món kho là lựa chọn tốt nhất. Nước sốt che nguyên liệu và vị đậm hơn sau vài giờ.
Đậu hũ chiên hoặc kho rất phù hợp. Nó không ra nước và hâm lại vẫn tốt.
Đậu và hạt luộc giữ rất tốt. Chúng gần như không đổi sau mấy giờ.
Rau củ hấp hoặc luộc chín kỹ thì được. Nhưng nên để riêng khỏi cơm.
Rau lá luộc thì ra nước. Nếu mang thì để hũ riêng và chắt hết nước.
Món xào giữ được nhưng mất giòn. Vẫn ăn ngon nếu nêm đậm một chút.
Món chiên mất giòn hẳn. Chấp nhận hoặc để riêng và không đóng kín.
Món trộn thì mang nguyên liệu riêng. Trộn tại chỗ trước khi ăn.
Món có nước thì mang bình giữ nhiệt. Canh trong hộp thường tràn.
Cơm nguội tốt hơn cơm nóng đóng hộp. Cơm nóng đóng kín là hấp hơi rồi chua.
Gạo lứt và cơm trộn hạt giữ tốt hơn. Nó không bị nhão như cơm trắng mềm.
Bún và mì thì trộn dầu trước. Chút dầu chặn việc nó dính thành khối.
Tránh món nhiều nước cốt dừa. Nhóm này hỏng nhanh nhất ở nhiệt độ phòng.
Chọn món theo khả năng giữ chứ theo sở thích. Món ngon nhất ở bàn ăn tối chưa hẳn là món tốt nhất cho hộp cơm, và chọn sai nhóm món là nguyên nhân thật của hầu hết hộp cơm phải bỏ giữa buổi.
Xếp hộp cho khỏi ra nước
Chia tầng hoặc chia ngăn. Đây là biện pháp chính, hộp một ngăn thì mọi thứ lẫn.
Cơm một ngăn, món mặn một ngăn. Không để món có nước ngấm vào cơm.
Rau để ngăn thứ ba hoặc hũ riêng. Rau là nguồn nước chính.
Chắt hết nước rau trước khi xếp. Vắt nhẹ hoặc để ráo trên rổ vài phút.
Để cơm nguội hẳn rồi mới đóng. Cơm nóng tạo hơi nước bên trong hộp.
Món mặn cũng phải nguội. Hai thứ nóng trong một hộp kín là hấp hơi.
Đặt lớp lót giữa cơm và món. Một lá xà lách hay miếng giấy nến chặn nước.
Nước sốt để hũ nhỏ riêng. Rưới lúc ăn thì cơm không nhão.
Đồ giòn để túi riêng. Đậu phộng, hành phi, bánh đa giữ giòn.
Rau thơm để riêng và thêm lúc ăn. Rau thơm trong hộp kín là nhũn và mất mùi.
Không xếp quá đầy. Đầy quá thì lắc là trộn lẫn hết.
Nhưng cũng không để lỏng. Lỏng thì món xóc qua xóc lại thành bã.
Kiểm nắp kín bằng cách lật úp. Kiểm trước khi cho vào túi.
Cách xếp quyết định nhiều hơn cách nấu. Cùng một mâm cơm tối, xếp thành ba ngăn với sốt để riêng thì trưa mở ra như mới, còn dồn chung một hộp thì thành một khối cơm ướt.
Giữ mát tới giờ ăn
Túi giữ nhiệt là thứ đáng mua nhất. Nó là khác biệt giữa bốn giờ và tám giờ an toàn.
Thêm một viên đá gel. Đông sẵn từ tối, sáng bỏ vào túi.
Chai nước đông cũng làm được việc đó. Vừa giữ mát vừa có nước lạnh để uống.
Đặt đá gel ở trên hộp. Khí lạnh chìm xuống nên để trên là hợp.
Cất túi vào tủ lạnh văn phòng nếu có. Đó vẫn là cách tốt nhất.
Nếu không có thì để chỗ mát nhất. Tránh cạnh cửa sổ và cạnh máy móc nóng.
Không để trong xe cả buổi sáng. Xe đậu ngoài trời rất nóng, đó là chỗ tệ nhất.
Bốn giờ là mốc không có túi giữ nhiệt. Quá mốc đó thì nhóm có đạm không nên ăn.
Nấu tối và để tủ qua đêm. Hộp lạnh sẵn từ tủ giữ mát lâu hơn hộp mới nấu.
Không cho hộp còn ấm vào túi. Ấm thì túi giữ nhiệt giữ luôn cái ấm đó.
Mùa nóng thì thêm một viên đá gel. Nhiệt phòng cao thì cần nhiều hơn.
Tránh mang món nhóm đạm vào ngày rất nóng. Ngày nóng thì chọn món khô và đồ khô.
Ngờ thì bỏ. Một hộp cơm không đáng để mất một buổi chiều.
Đây là thông tin chung cho bếp gia đình. Hộp cơm có đậu hũ hay món nước để quá bốn giờ ngoài mát thì nên bỏ; người đang mang thai, người lớn tuổi hay người đang bệnh thì nên chặt hơn, và có triệu chứng sau khi ăn thì đi khám bác sĩ.
Hâm lại ở nơi làm việc
Lò vi sóng chung thì hâm ngắn nhiều lượt. Hâm một phút, đảo, rồi hâm tiếp.
Đảo giữa các lượt. Không đảo thì giữa hộp còn lạnh.
Mở hé nắp khi hâm. Nắp kín trong vi sóng là bung hoặc nứt.
Không hâm hộp không có ký hiệu an toàn. Nhiều hộp nhựa không dùng được cho vi sóng.
Chuyển sang bát nếu không chắc. Bát sứ ở văn phòng là an toàn nhất.
Món nước cần nóng hẳn. Đun sôi lại là điều kiện với món nấu từ tối.
Cơm thì rưới chút nước trước khi hâm. Cơm để lạnh bị khô, chút nước làm nó mềm lại.
Rau thì đừng hâm lâu. Rau hâm quá thành nhũn và mất màu.
Hoặc để rau ăn nguội. Nhiều món rau chay ăn nguội rất ngon.
Rưới sốt sau khi hâm. Sốt hâm cùng thì bị đặc lại và mặn hơn.
Thêm rau thơm và đồ giòn sau cùng. Đây là bước làm hộp cơm như mới.
Nêm lại nếu có sẵn lọ nhỏ. Một hũ nước tương nhỏ ở bàn làm việc là đủ.
Không hâm lại lần hai. Phần không ăn hết thì bỏ chứ đừng mang về hâm lại.
Hai phút thêm vào làm khác cả bữa. Rưới sốt, thêm rau thơm, rắc đậu phộng — ba việc đó mất hai phút và là toàn bộ khác biệt giữa hộp cơm cho có và hộp cơm ăn thấy ngon.
Đưa vào nhịp hằng tuần
Xếp hộp ngay sau bữa tối. Lúc đó món còn tốt nhất và bếp còn đang mở.
Múc phần hộp cơm ra trước khi dọn bàn. Phần đã lên bàn thì đừng đóng hộp.
Chuẩn bị cho hai ngày một lượt. Ba ngày thì ngày cuối đã kém.
Dùng phần nền đã nấu sẵn. Đậu luộc và sốt có sẵn thì xếp hộp rất nhanh.
Đổi món giữa các ngày. Cùng một món hai ngày liền là nhanh chán.
Giữ hai ba bộ hộp. Có hộp sạch sẵn thì việc này mới bền.
Rửa hộp ngay khi về. Hộp để tới sáng thì khó rửa và có mùi.
Dán nhãn nếu nhà mang nhiều hộp. Tránh lẫn hộp giữa những người trong nhà.
Chuẩn bị đá gel từ tối. Sáng ra chỉ việc bỏ vào túi.
Để túi và hộp cùng một chỗ. Buổi sáng gấp thì mọi thứ phải ở một chỗ.
Ghi lại món nào giữ tốt nhất. Sau vài tuần là có danh sách riêng của mình.
Bỏ món nào hay phải bỏ dở. Món đó không phù hợp với hộp cơm.
Tính chi phí mỗi hộp. Nó thường thấp hơn hẳn bữa ăn ngoài cùng mức.
Hộp cơm chỉ bền khi nó nhanh. Nếu xếp hộp mất hai mươi phút mỗi tối thì vài tuần là bỏ, còn nếu dùng phần nền có sẵn và múc ra trước khi dọn bàn thì nó mất năm phút và giữ được lâu dài.
