Gần như mọi công thức đều viết cho bốn người, mọi bó rau bán cho bốn người, và mọi lời khuyên nấu trước cũng giả định một gia đình. Nấu chay cho một người vì vậy có bài toán riêng: chia nhỏ thì thừa nguyên liệu lẻ, nấu nguyên công thức thì ăn cùng món bốn ngày liền. Bài này nói cách giải cụ thể — mua thế nào, nấu lượng nào, và ghép thế nào để không phải ăn lại.
Mua nguyên liệu cho một người
Mua ít mỗi lần và mua thường xuyên. Đây là cách giải chính, không phải trữ giỏi hơn.
Hỏi sạp bán nửa bó. Nhiều sạp đồng ý, nhất là với khách quen.
Chọn sạp bán cân thay vì bán bó. Mua theo cân thì lấy đúng lượng cần.
Mua bó nhỏ nhất có. Bó lớn rẻ hơn nhưng nửa sau phải bỏ.
Chia bó lớn với người cùng nhà trọ. Hai người mua chung là lượng vừa.
Chọn rau bán lẻ được. Bắp cải, cà rốt, bí xanh cắt phần được.
Dựa nhiều vào đồ khô. Đậu, gạo, mì, nấm khô không có vấn đề lượng.
Đồ hộp cỡ nhỏ rất phù hợp. Một hộp nhỏ đúng một bữa.
Đậu hũ mua một bìa mỗi lần. Một bìa đủ hai bữa cho một người.
Giữ nhóm đông lạnh làm dự phòng. Rau đông lạnh lấy đúng lượng cần.
Không mua theo khuyến mãi số lượng. Mua ba tặng một là lỗ với một người.
Ghi lượng dùng thật mỗi tuần. Hai tuần là biết con số đúng.
Nhận đồ từ nhà thì chia ngay và đông. Đồ cho nhiều thì chia phần rồi đông ngay hôm đó.
Nhịp mua ngắn giải được gần hết bài toán. Với một người thì mua cho hai ngày là đủ, và ở nhịp đó thì không cần tủ lớn, không cần trữ giỏi, và gần như không có gì phải bỏ.
Nấu lượng nào là hợp
Nấu cho hai bữa là mức tốt nhất. Một bữa ăn ngay, một bữa hôm sau.
Nấu cho bốn bữa thì bắt đầu chán. Trừ khi đông hai phần để tuần sau.
Chia một nửa vào ngăn đá ngay. Cách để nấu nhiều mà không ăn lại liên tục.
Đông phần tuần sau chứ đừng để mát. Để mát cả tuần thì vẫn phải ăn trong ba ngày.
Nấu nền thì nấu lượng lớn được. Nước dùng và đậu luộc dùng cho nhiều món.
Nấu món hoàn chỉnh thì nấu ít. Món đã nêm xong thì không đổi được nữa.
Dùng nồi nhỏ cho lượng nhỏ. Nồi to với lượng ít thì cháy đáy và cạn nhanh.
Chia công thức làm bốn thì khó đo. Dễ hơn là chia làm hai và đông một nửa.
Món một nồi rất phù hợp. Cơm trộn, cháo, mì nước chỉ cần một nồi.
Bỏ hẳn món cần nhiều thao tác. Món ba bước nấu cho một người là không đáng.
Nấu món nhanh vào ngày trong tuần. Mười lăm phút là mức hợp cho một người.
Dành ngày rảnh cho nấu nền. Một buổi một tiếng cho cả tuần.
Ghi lượng đã nấu và lượng ăn hết. Sau vài lần là ước lượng đúng.
Hai bữa một lượt là nhịp bền nhất. Nó vừa đủ để tiết kiệm một lượt nấu, vừa không đến mức phải ăn lại một món nhiều ngày, và nó cũng khớp với nhịp mua hai ngày.
Không phải ăn lại cùng một món
Đổi phần ăn kèm là đổi bữa. Cùng món kho, hôm nay với cơm hôm sau với bún.
Đổi rau tươi mỗi bữa. Rau luộc khác nhau làm đĩa ăn khác hẳn.
Thêm thứ giòn hôm sau. Đậu phộng rang hay hành phi đổi cảm giác.
Đổi sốt là đổi hẳn vị. Đây là cách mạnh nhất và nhanh nhất.
Biến món kho thành món nước. Thêm nước dùng là thành canh hay mì.
Biến món xào thành nhân bánh. Cuốn hoặc kẹp bánh mì.
Cơm nguội thành cơm rang. Đây là cách tận dụng tốt nhất với một người.
Đậu luộc thành món nghiền. Nghiền với sốt là món khác hoàn toàn.
Thêm rau thơm hôm sau. Rau thơm làm món hâm lại trông như mới.
Đổi cách trình bày. Tô thay đĩa cũng làm bữa khác đi.
Ăn nguội hôm sau nếu món phù hợp. Nhiều món chay ăn nguội rất ngon.
Giữ hai ba loại sốt trong tủ. Lọ nhỏ, mỗi bữa một hai thìa.
Đừng hâm cả hộp. Hâm đúng phần ăn thì phần còn lại không bị hâm hai lần.
Ghép lại là cách giải của người ở một mình. Nấu cho một người không thể nấu bảy món mỗi tuần, nên cái quyết định không phải là nấu nhiều món hơn mà là biết ba bốn cách ghép lại cùng một nền nấu sẵn.
Tủ nhỏ và hộp nhỏ
Dùng hộp cỡ một bữa. Hộp lớn nửa đầy là đồ xuống nhanh hơn.
Giữ chừng sáu hộp nhỏ. Đủ cho ba bốn phần và vài lọ sốt.
Lọ nhỏ cho sốt và gia vị pha. Lọ lớn thì dùng không kịp.
Khay đá cho phần rất nhỏ. Nước dùng, sả gừng băm, nước cốt.
Túi zip nhỏ cho ngăn đá. Đông phẳng rồi dựng đứng.
Ngăn đá mini vẫn đủ cho một người. Bốn năm phần nhỏ là mức nó chứa được.
Xếp dựng đứng để đọc nhãn. Tủ nhỏ càng cần thấy được bằng mắt.
Bỏ thứ không cần lạnh ra ngoài. Củ và gia vị chiếm chỗ vô ích trong tủ nhỏ.
Dán nhãn dù chỉ có một người. Ba ngày sau không ai nhớ hộp nào nấu hôm nào.
Dùng một ngăn cho nhóm hai ngày. Lấy ngăn đó ra là thấy hết thứ cần dùng.
Rửa hộp ngay sau khi ăn. Có hộp sạch sẵn là điều kiện để việc này bền.
Không tích nhiều hộp hơn cần. Hộp nhiều quá chiếm hết tủ bếp.
Kiểm tủ mỗi hai ngày. Tủ nhỏ thì kiểm mất ba mươi giây.
Tủ nhỏ không phải hạn chế với một người. Lượng ăn của một người vốn khớp với sức chứa của một tủ mini, nên vấn đề thật không phải là chỗ trữ mà là nhịp mua và cỡ hộp.
Giữ bữa ăn đủ chất và không nhàm
Mỗi bữa nên có một nguồn đạm. Đậu hũ, đậu khô, hạt, hoặc tàu hũ ky.
Xoay ba bốn nguồn đạm trong tuần. Ăn một loại cả tuần thì nhanh chán.
Mỗi bữa nên có rau tươi. Dù chỉ là vài lá rau thơm hay ít rau luộc.
Thêm một nguồn chất béo. Hạt rang, dầu mè, đậu phộng, bơ hạt.
Đừng bỏ bữa vì nấu cho một người thấy mất công. Đó là bẫy thật của bếp một người.
Giữ một bữa mười phút luôn sẵn. Mì với sốt và một nắm rau là đủ.
Thử một món mới mỗi tuần. Lượng nhỏ nên thử không tốn nhiều.
Nấu cùng người khác khi có dịp. Nấu cho hai người dễ hơn nấu cho một.
Chia món với người cùng nhà. Mỗi người nấu một món rồi đổi.
Ghi lại món mình thật sự thích. Vòng xoay năm sáu món là đủ cho một người.
Ăn ngoài một hai bữa cũng bình thường. Không cần tự nấu hết bảy ngày.
Đừng ép theo kế hoạch quá chặt. Một người thì kế hoạch nên lỏng hơn.
Nếu ăn chay dài ngày thì nên hỏi bác sĩ. Đây là thông tin chung về bếp; chuyện đủ chất khi ăn chay dài ngày, nhất là đạm, sắt, canxi và vitamin B12, nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có tư vấn phù hợp với mình.
Nấu cho một người là việc làm được. Với nhịp mua hai ngày, một buổi nấu nền mỗi tuần và ba bốn cách ghép, bữa chay của một người vẫn đủ chất và không nhàm, mà không cần tủ lớn hay nhiều thời gian.
