Trong cùng một tủ lạnh, chênh lệch giữa chỗ lạnh nhất và chỗ ấm nhất có thể tới bốn năm độ. Đó là lý do hai hộp đồ giống nhau cất cùng ngày mà một hộp còn tốt một hộp đã chua. Bài này dựng bản đồ nhiệt trong tủ theo cách tủ vận hành, rồi gán từng nhóm đồ chay vào đúng tầng, kể cả việc nên bỏ hẳn thói quen xếp thứ gì vào ngăn cửa.
Tủ lạnh lạnh không đều ở đâu
Khí lạnh đi từ phía sau thổi ra. Chỗ gần lỗ thổi là chỗ lạnh nhất, thường ở tầng trên sát vách sau.
Khí lạnh nặng nên chìm xuống. Vì vậy tầng dưới cùng thường lạnh hơn tầng giữa.
Cửa tủ là chỗ ấm nhất. Mỗi lần mở cửa là ngăn đó chịu trọn không khí phòng.
Ngăn rau củ ẩm hơn các ngăn khác. Ngăn đó kín hơn nên hơi nước từ rau giữ lại trong đó.
Sát vách sau hay bị đóng băng. Đặt rau lá sát vách là mép lá bị đông rồi nhũn khi rã.
Tầng giữa là vùng ổn định nhất. Không quá lạnh không quá ấm, ít thay đổi khi mở cửa.
Tủ nhồi chật thì khí không luân chuyển. Khi đó chỗ giữa ấm hơn hẳn dù máy vẫn chạy đủ.
Đo thử bằng nhiệt kế rẻ. Đặt nhiệt kế vào từng tầng một ngày là ra bản đồ tủ nhà mình.
Mức chuẩn cho ngăn mát là dưới năm độ. Trên mức đó thì mọi nhóm đồ đều rút hạn.
Ngăn đá nên ở âm mười tám độ. Ấm hơn thì đồ đông vẫn đông nhưng chất lượng xuống nhanh.
Tủ mới mua không tự đúng. Núm điều chỉnh của nhà máy thường ở mức giữa, nên kiểm lại.
Mùa nóng cần điều chỉnh lại. Nhiệt phòng cao thì tủ phải chạy mạnh hơn mới giữ được mức cũ.
Tủ đầy thì giữ nhiệt tốt hơn tủ rỗng. Nhưng đầy khác với nhồi chật, vẫn phải chừa đường cho khí đi.
Biết bản đồ tủ rồi thì mọi việc sau dễ. Toàn bộ phần còn lại của bài chỉ là gán nhóm đồ vào đúng vùng đã xác định, và việc đó không tốn tiền mà thường cho thêm một hai ngày hạn cho mỗi nhóm.
Từng tầng để gì
Tầng trên cùng cho món đã nấu. Món đã nấu cần lạnh sâu và cần được thấy để dùng trước.
Hộp cơm và hộp canh xếp ở đây. Đây cũng là tầng dễ với tới nhất khi cần hâm.
Tầng giữa cho nhóm đạm chay. Đậu hũ, mì căn, chả chay cần vùng lạnh ổn định.
Đặt hộp đậu hũ ngập nước ở tầng này. Ổn định nhiệt là điều đậu hũ cần nhất.
Tầng dưới cho đồ chuẩn bị nấu. Rau đã sơ chế, nấm trong túi giấy, phần đã chia.
Ngăn rau củ cho rau lá và củ. Độ ẩm của ngăn đó phù hợp với rau còn sống.
Đừng để rau lá sát vách sau. Đó là chỗ đóng băng, lá sẽ nhũn sau khi rã.
Trái cây chín để riêng khỏi rau. Khí từ trái chín làm rau già nhanh.
Cửa tủ chỉ để đồ chịu được ấm. Chai nước, đồ uống, vài loại gia vị lọ.
Không để trứng hay sữa hạt ở cửa. Nhóm này cần nhiệt ổn định, cửa là chỗ thay đổi nhiều nhất.
Gia vị đã mở nắp thì để cửa được. Nước tương, tương chay, sốt đóng chai chịu được vùng ấm hơn.
Chừa một ngăn cho việc dùng trong hai ngày. Cả nhà lấy đồ ở đó trước, không phải bới các ngăn khác.
Dán sơ đồ nhỏ lên cửa tủ. Người khác trong nhà xếp đúng thì cách sắp mới bền.
Sơ đồ này không cần chính xác tuyệt đối. Chỉ cần ba quy tắc là món nấu lên trên, đạm chay ở giữa, rau ở dưới và ngăn rau củ, thì đã bỏ được phần lớn lỗi xếp tủ.
Ngăn đá và cách chia
Ngăn đá không phải chỗ để vô hạn. Đồ đông vẫn xuống chất lượng, chỉ chậm hơn nhiều.
Chia ngăn đá thành ba khu. Khu nguyên liệu, khu món đã nấu, khu phần nhỏ.
Khu nguyên liệu cho đậu hũ và nấm đã nấu. Phần này lấy ra là nấu tiếp, không ăn ngay.
Khu món đã nấu cho nước dùng và món kho. Lấy ra là hâm rồi ăn, nên để chỗ dễ thấy.
Khu phần nhỏ cho viên đá gia vị. Sả, gừng, nước cốt, nước dùng đông viên gom một túi.
Xếp dựng đứng thay vì chồng phẳng. Dựng đứng thì đọc được nhãn mà không phải dỡ ra.
Dùng hộp đựng hoặc giỏ nhỏ phân khu. Không có vách thì các khu trộn lẫn chỉ sau một tuần.
Ghi ngày lên mọi gói đông. Trong ngăn đá mọi thứ trông như mới rất lâu.
Đặt hạn tự quy định cho từng nhóm. Món nấu ba tháng, nguyên liệu sáu tháng là mức thực tế.
Không nhồi ngăn đá kín. Khí vẫn cần đi, nhồi kín thì lớp giữa ấm hơn.
Đừng mở ngăn đá lâu. Hơi ẩm phòng vào rồi đóng tuyết lên mọi gói.
Tuyết dày thì phải xả. Lớp tuyết dày làm tủ chạy nhiều mà lạnh kém hơn.
Giữ một danh sách ngoài cửa. Ghi có gì trong ngăn đá thì không phải mở ra tìm.
Ngăn đá là nơi bếp chay hưởng lợi nhiều nhất. Nước dùng nấm, đậu hũ đông, món kho chia phần đều đông rất tốt, nên một ngăn đá được chia khu tử tế thường cắt hẳn cảnh cuối tuần không có gì nấu.
Giữ tủ chạy đúng
Lau sạch vết chảy ngay khi thấy. Vết nước đường hay nước tương là chỗ sinh mùi và nấm.
Dọn tủ mỗi hai tuần một lượt ngắn. Mười lăm phút bỏ thứ hết hạn và lau ngăn là đủ.
Kiểm gioăng cửa bằng tờ giấy. Kẹp giấy vào cửa, rút ra dễ quá là gioăng đã hở.
Gioăng hở thì tủ không giữ được lạnh. Đó là nguyên nhân hay bị bỏ qua khi thấy đồ hỏng nhanh.
Không đặt tủ sát tường. Dàn nóng phía sau cần khoảng trống để thoát nhiệt.
Tránh đặt tủ cạnh bếp lò. Nhiệt từ lò làm tủ phải chạy liên tục.
Vệ sinh dàn nóng phía sau. Bụi dày làm tủ kém lạnh mà tốn điện hơn.
Đừng cho đồ nóng vào tủ. Một nồi canh nóng làm cả tủ ấm lên trong nhiều giờ.
Mở cửa ngắn và có mục đích. Nghĩ trước lấy gì rồi mở, thay vì mở ra đứng nhìn.
Xếp sao cho thấy bằng mắt. Thấy được thì mở cửa ngắn hơn, đó cũng là cách giữ lạnh.
Không dán kín ngăn thông khí. Hộp chặn lỗ thổi làm cả tầng dưới mất lạnh.
Kiểm nhiệt lại sau khi dọn. Dọn xong thay đổi cách xếp nên nhiệt có thể khác.
Nghe tiếng tủ chạy. Chạy liên tục không nghỉ là dấu hiệu cần gọi người xem.
Tủ là thiết bị đắt nhất trong việc trữ đồ. Mọi bước sơ chế và chia phần đều dựa trên giả định tủ chạy đúng, nên nửa giờ kiểm tủ mỗi tháng có giá trị hơn mọi mẹo trữ đồ khác.
Xếp lại tủ trong bốn mươi phút
Chọn lúc tủ gần vơi nhất. Ngày trước khi đi chợ là lúc dễ làm nhất.
Lấy hết ra và xếp theo nhóm trên bàn. Nhìn toàn bộ mới thấy nhà mình thật sự trữ gì.
Bỏ ngay thứ đã quá hạn. Đừng cân nhắc lâu, hộp không nhãn và không rõ là bỏ.
Lau từng ngăn bằng nước ấm. Không cần chất tẩy mạnh, nước ấm và khăn là đủ.
Lau khô trước khi xếp lại. Ngăn còn ướt là thêm hơi nước vào tủ.
Gán nhóm vào tầng theo bản đồ. Món nấu lên trên, đạm ở giữa, rau ở dưới.
Dán nhãn cho từng khu. Nhãn trên thành tủ giúp cả nhà xếp đúng.
Chừa khoảng trống giữa các hộp. Khe hở là đường cho khí lạnh đi.
Đặt hộp cũ ra phía ngoài. Nguyên tắc cũ ra ngoài mới vào trong áp cho mọi ngăn.
Chụp một ảnh tủ sau khi xong. Ảnh đó là danh sách tồn kho khi đi chợ.
Ghi lại thứ vừa phải bỏ. Danh sách đó cho biết nên mua ít loại nào lần sau.
Nói cho cả nhà biết cách mới. Không nói thì một tuần là tủ về như cũ.
Đặt lịch làm lại sau hai tuần. Lần sau chỉ mất mười lăm phút vì đã có nền.
Bốn mươi phút này thay được việc mua tủ mới. Nhiều nhà nghĩ tủ đã cũ nên đồ hỏng nhanh, nhưng phần lớn trường hợp là do xếp sai và nhồi chật, và một lượt xếp lại cho thấy ngay tủ vẫn còn tốt.
