Phần lớn bếp nhà dùng một cuộn màng bọc cho mọi thứ, và đó là nguyên nhân âm thầm của nhiều lần phải bỏ đồ. Thức ăn chia làm ba kiểu theo nhu cầu không khí: kiểu cần kín hẳn, kiểu cần thoáng để hơi thoát ra, và kiểu chỉ cần che bụi. Bài này gán từng nhóm thức ăn chay vào đúng kiểu, và chỉ ra những cặp đôi sai thường gặp nhất trong tủ lạnh.
Ba kiểu nhu cầu không khí
Kiểu thứ nhất là cần kín hẳn. Món đã nấu, đồ ướt, đồ cắt dở cần chặn không khí hoàn toàn.
Kín ngăn oxy và ngăn mùi. Oxy làm mặt cắt thâm còn mùi thì lây sang món khác.
Kiểu thứ hai là cần thoáng. Nấm, bánh mì, một số loại củ cần hơi nước thoát ra được.
Thoáng chặn nhớt và chặn mốc. Hơi nước bị giữ lại chính là điều kiện cho nhớt và mốc.
Kiểu thứ ba là chỉ cần che. Trái cây để ngoài, bánh ăn trong ngày chỉ cần tránh bụi và ruồi.
Che thì đơn giản nhất. Một cái lồng bàn hay khăn phủ là đủ cho nhóm này.
Xếp sai kiểu là hỏng sớm. Nấm vào hộp kín và món canh để trong bát hở là hai lỗi ngược nhau.
Hỏi một câu trước khi gói. Món này có ra hơi nước không, đó là câu quyết định.
Có ra hơi thì cần thoáng. Nấm, bánh, rau còn sống đều ra hơi nên cần chỗ thoát.
Không ra hơi thì cần kín. Món nấu đã nguội, sốt, nửa quả cắt dở thì đóng kín.
Nóng thì đợi nguội hẳn. Đóng kín khi còn ấm là tự tạo hơi nước bên trong.
Đừng để nguội quá lâu ngoài bếp. Ngoài hai giờ ở nhiệt độ phòng là bắt đầu không an toàn.
Nguội tới mức chạm tay không ấm. Đó là mức vừa đủ để đóng kín và cho vào tủ.
Ba kiểu này thay được mọi mẹo nhỏ. Nhớ ba nhu cầu kín, thoáng và che rồi gán đúng nhóm thì không cần học riêng cách bọc cho từng món trong bếp.
Nhóm cần kín và cách làm
Hộp có gờ cao su là tốt nhất. Gờ cao su kín hơn hẳn nắp nhựa bấm trơn.
Lọ thủy tinh kín tốt và không bám mùi. Nhựa cũ dùng lâu giữ mùi món trước rất dai.
Chọn hộp vừa lượng thức ăn. Hộp rộng để nhiều khí trong đó, món xuống nhanh hơn.
Món nước thì chừa hai đốt ngón tay. Đông lạnh thì nước nở ra, đầy quá là bung nắp.
Nửa quả bí cắt dở thì áp màng vào mặt cắt. Áp sát mặt cắt hiệu quả hơn bọc cả quả lỏng lẻo.
Gừng nghệ cắt dở thì bọc rồi để ráo. Mặt cắt cần che nhưng củ vẫn cần thoáng, nên bọc phần cắt thôi.
Nước sốt và nước mắm chay vào lọ nhỏ. Lọ nhỏ đầy tốt hơn lọ lớn còn nửa.
Cơm nguội cần kín và lạnh nhanh. Cơm để nguội lâu ngoài rồi mới cất là nhóm rủi ro cao.
Món kho trữ nguyên nước. Nước kho che miếng đậu khỏi không khí, đừng chắt bỏ.
Món xào thì rải mỏng cho nguội. Rải mỏng trên khay nguội nhanh hơn để nguyên nồi.
Không dùng lại hộp nứt nắp. Nắp nứt là không kín, mà không kín thì mất hết mục đích.
Kiểm kín bằng cách lật úp. Lật úp hộp có nước mà không rỉ là nắp còn tốt.
Ghi ngày lên nắp mọi hộp kín. Hộp kín trông như mới rất lâu nên rất dễ để quá hạn.
Nhóm cần kín chiếm phần lớn tủ. Món đã nấu và đồ cắt dở gộp lại là phần đông trong tủ lạnh, nên đầu tư vào vài cái hộp kín thật tốt là khoản đáng nhất trong bếp.
Nhóm cần thoáng và cách làm
Túi giấy cho nấm. Giấy cho hơi thoát, đó là cách trữ nấm tốt nhất.
Túi vải cho rau củ. Vải thoáng và giặt được, dùng nhiều năm.
Bánh mì trong túi giấy hay khăn vải. Túi nhựa làm vỏ bánh mềm nhũn chỉ sau một buổi.
Bánh mì đã cắt thì úp mặt cắt xuống. Mặt cắt tiếp xúc mặt phẳng thì mất nước chậm hơn.
Củ hành tỏi trong rổ hở. Kín là mọc mầm và mềm cuống ngay.
Khoai để trong thùng giấy tối. Thùng giấy chặn sáng mà vẫn cho khí lưu thông.
Rau thơm phủ lỏng chứ không bọc chặt. Cắm cuống vào nước và phủ túi lỏng lên trên.
Hộp có lỗ thoát cũng được. Nhiều hộp trữ rau có van, để van mở là đủ thoáng.
Hoặc để nắp hé thay vì đóng chặt. Cách rẻ nhất để biến hộp kín thành hộp thoáng.
Tránh túi nhựa cho cả nhóm này. Nhựa kín là sai kiểu với mọi món cần thoáng.
Giấy ướt thì đổi ngay. Giấy ướt không còn tác dụng và thành chỗ giữ nước.
Đừng chồng đè nhóm thoáng. Đè lên nhau thì lớp dưới hết thoáng.
Để nhóm này ở chỗ dễ thấy. Nhóm thoáng thường hạn ngắn nên cần được dùng trước.
Nhóm thoáng nhỏ nhưng hay bị làm sai nhất. Chỉ vài món thuộc nhóm này, nhưng chúng lại là những món hay bị cho vào hộp kín nhất, nên sửa riêng nhóm này thường thấy kết quả ngay trong tuần đầu.
Vật liệu nào dùng vào việc gì
Hộp nhựa tốt cho món đã nấu. Nhẹ, xếp gọn, nhưng bám mùi sau một thời gian.
Hộp thủy tinh tốt cho món nặng mùi. Không bám mùi và cho vào lò hâm được.
Thủy tinh nặng và dễ vỡ. Nên dùng cho món trữ dài chứ không mang đi làm.
Túi giấy cho nấm và bánh. Rẻ, dùng một lần, nhưng thấm nước thì phải đổi.
Khăn vải cho rau lá. Giặt được, hút nước tốt, không tạo rác.
Giấy nến cho bánh và đồ nhiều dầu. Không thấm dầu và không dính vào mặt bánh.
Màng bọc chỉ dùng cho mặt cắt. Đó là việc màng bọc làm tốt nhất, còn bọc cả món thì thường sai kiểu.
Giấy bạc không dùng cho món chua. Món có chanh hay giấm phản ứng với nhôm và có vị lạ.
Túi zip dùng cho đồ đông lạnh. Ép hết khí ra rồi đông thì ít bị bám đá.
Khay đá cho phần rất nhỏ. Sả băm, gừng, nước dùng đông viên rồi trút sang túi.
Lọ kín cho đồ khô. Gạo, đậu, gia vị bột đều cần lọ chứ không cần túi.
Kẹp bao thay vì buộc nút. Nút buộc tay mở ra khó và ít khi kín thật.
Giữ bộ vật liệu ít loại. Ba bốn loại dùng đúng chỗ tốt hơn cả tủ đầy dụng cụ.
Chọn theo món chứ không theo thói quen. Điểm cần đổi không phải là mua thêm vật liệu mới mà là dừng việc dùng đúng một loại cho tất cả mọi thứ trong bếp.
Những cặp sai thường gặp
Nấm trong hộp nhựa kín. Đây là lỗi phổ biến nhất, đổi sang túi giấy là hết nhớt.
Bánh mì trong túi nhựa. Vỏ mềm nhũn trong vài giờ, dùng túi giấy hay khăn.
Món canh để bát hở trong tủ. Bát hở lây mùi khắp tủ và mặt canh bị khô.
Rau lá trong túi nhựa buộc chặt. Túi chặt giữ hơi nước rồi lá đen mép.
Hành tỏi trong hộp kín. Ẩm đọng làm mọc mầm chỉ sau vài ngày.
Nửa quả bí bọc lỏng lẻo. Mặt cắt vẫn hở nên thâm và nhớt từ trong ra.
Đậu hũ trữ khô trong hộp. Đậu hũ cần ngập nước sạch chứ không cần khô.
Cơm nóng đóng kín ngay. Hơi nước trong hộp ngưng lại rồi cơm chua nhanh.
Món chiên trong hộp kín khi còn ấm. Hơi làm mất hết lớp giòn vừa chiên.
Gia vị bột để túi mở miệng. Ẩm vào rồi vón cục, phải bỏ cả gói.
Nấm khô để trong túi nylon mỏng. Túi mỏng không chặn ẩm, cần lọ kín.
Trái chín để chung ngăn với rau. Không phải lỗi bọc nhưng cùng hậu quả, rau già rất nhanh.
Hộp không nhãn để lẫn hộp có nhãn. Hộp không nhãn thường là hộp bị bỏ quên rồi phải đổ.
Sửa từng cặp một là đủ. Không cần đổi toàn bộ cách bọc trong một tuần; đổi đúng ba cặp sai hay gặp nhất trong nhà mình là đã thấy lượng đồ phải bỏ giảm rõ.
