Một bó rau bị mở ra năm lần trong năm bữa thì chịu năm lượt nhiệt độ phòng, năm lượt không khí và năm lần bị xáo trộn. Chia phần ngay từ đầu là cách đơn giản nhất để mỗi phần chỉ bị mở đúng một lần. Bài này nói cách chia theo số người ăn thật của nhà, chia cái gì và không chia cái gì, và mấy cách chia không cần mua thêm cả bộ hộp mới.
Xác định một phần là bao nhiêu
Lấy số người ăn thật làm gốc. Nhà bốn người nhưng hai người ăn tối ở ngoài thì phần tính theo hai.
Đo một lần bằng bữa đang nấu. Cân hoặc đong rau cho bữa hôm nay rồi lấy đó làm chuẩn.
Rau lá thường nhiều hơn ta nghĩ. Rau hụt rất nhiều khi luộc hay xào, nên phần tươi phải dày.
Đậu hũ thì ít hơn ta nghĩ. Một bìa đậu thường đủ cho hai người khi đã có món khác.
Nấm tính theo món chứ không theo người. Nấm là thành phần tạo vị nên lượng phụ thuộc kiểu nấu.
Ghi con số lên giấy dán tủ. Nhớ trong đầu thì tuần sau lại đoán lại từ đầu.
Chia lẻ hơn một chút cho an toàn. Thiếu thì thêm được, còn dư thì phải trữ lại lần hai.
Tính riêng bữa có khách. Bữa đông người nên có phần riêng, không cộng dồn vào phần thường.
Trẻ nhỏ ăn ít nhưng ăn nhiều lần. Chia phần nhỏ hơn cho bé thì đỡ hâm lại nhiều lượt.
Điều chỉnh sau hai tuần dùng thử. Hai tuần là đủ để thấy phần nào luôn dư phần nào luôn thiếu.
Đừng chia theo bao bì bán. Gói năm trăm gam không liên quan gì tới bữa cơm nhà mình.
Ghi cả kiểu món lên nhãn. Cùng lượng rau nhưng để xào hay để nấu canh thì cắt khác nhau.
Chốt con số rồi giữ ổn định. Khi phần đã cố định thì việc đi chợ cũng tự gọn theo, vì mua theo số phần cần chứ không mua theo cảm giác lúc đứng ở sạp.
Cái gì nên chia và cái gì không
Rau lá nên chia theo bữa. Đây là nhóm được lợi nhiều nhất vì nó xuống nhanh nhất.
Đậu hũ chia theo bìa là vừa. Không cần cắt nhỏ, chỉ cần tách bìa ra hộp riêng.
Nấm chia được nhưng đừng cắt. Cắt nấm trước là mở mặt cắt cho nước và vi sinh vào.
Củ quả nguyên trái thì để nguyên. Vỏ nguyên giữ lâu hơn bất cứ cách chia nào.
Củ đã cắt thì bắt buộc chia. Nửa quả bí để hở trong tủ là hỏng từ mặt cắt vào.
Đồ khô không cần chia theo bữa. Gạo và đậu khô lấy ra bao nhiêu cũng không ảnh hưởng phần còn lại.
Nhưng nên chia đồ khô theo lọ. Một lọ đang dùng và một lọ dự trữ, lọ dự trữ không mở thường xuyên.
Gia vị pha sẵn thì chia rất lợi. Nước sốt hay nước mắm chay pha sẵn chia hộp nhỏ cho từng bữa.
Nước dùng chia theo cữ nấu. Rã đông cả nồi rồi đông lại là mất hết vị và không an toàn.
Rau thơm không chia. Chia rau thơm là làm nó dập, cứ để nguyên bó và ngắt lúc dùng.
Trái cây tùy loại. Loại cắt ra là nhanh nâu thì chỉ cắt lúc ăn.
Đồ chay đông lạnh chia trước khi đông. Đông cả khối rồi thì phải rã hết mới lấy được một phần.
Cơm nguội chia phần rất đáng. Mỗi hộp một bát thì hâm lại nhanh và không phải hâm lại lần hai.
Nguyên tắc dễ nhớ là chia thứ sẽ bị mở nhiều lần. Thứ nào mà mỗi bữa đều phải lấy ra một ít thì chia, còn thứ nào lấy một lần dùng hết thì để nguyên cho đỡ việc và đỡ hộp.
Chia mà không tốn thêm hộp
Dùng hộp có sẵn theo tầng. Xếp phần vào hộp lớn nhưng cách nhau bằng giấy nến.
Túi vải sạch thay hộp cho rau. Túi vải thoáng và gấp gọn được khi trống.
Lọ thủy tinh cũ dùng cho đồ ướt. Lọ mứt rửa sạch rất phù hợp cho nước sốt chia phần.
Bọc từng phần bằng giấy nến. Giấy nến chịu ẩm tốt hơn giấy thường mà không tốn tiền như hộp.
Khay đá dùng cho phần rất nhỏ. Nước dùng, sả băm, gừng băm đông thành viên rồi trút vào túi.
Tận dụng hộp của đồ đã mua. Hộp đậu hũ hay hộp nấm rửa sạch dùng lại được vài lượt.
Đừng dùng hộp từng đựng đồ mặn. Mùi bám lại rất khó bay và làm lạc vị món chay.
Chọn hộp vừa đúng phần. Hộp quá to thì phần đồ nằm trong nhiều không khí, xuống nhanh hơn.
Hộp vuông xếp gọn hơn hộp tròn. Cùng ngăn tủ, hộp vuông chứa thêm được một hai phần.
Giữ đúng một hai kích cỡ. Nhiều cỡ khác nhau là nguyên nhân của mọi tủ bừa.
Nắp và hộp để cùng chỗ. Mất nắp là lý do phổ biến nhất khiến hộp bị bỏ không.
Không cần bộ hộp đồng bộ đắt tiền. Bộ hộp đẹp không giữ đồ tốt hơn hộp cũ sạch và kín.
Rửa và phơi hộp ngay sau khi dùng. Hộp sạch sẵn sàng là điều kiện để lần sau còn chia tiếp.
Bắt đầu bằng thứ đang có trong nhà. Phần lớn bếp đã có đủ hộp lọ để chia phần, chỉ chưa xếp lại theo bữa, nên bước đầu là dọn ra đếm xem có gì rồi mới nghĩ tới mua thêm.
Dán nhãn và xếp vào tủ
Nhãn cần ba thứ. Tên món, ngày làm, và số phần trong hộp.
Ghi ngày làm chứ không ghi hạn. Hạn phụ thuộc cách trữ, còn ngày làm là con số chắc chắn.
Dùng băng giấy thay vì bút lên nắp. Bút trên nhựa mờ dần rồi thành vết bẩn không xóa được.
Viết đủ to để đọc từ xa. Nhãn nhỏ thì phải lấy hộp ra mới đọc được, tức là mở tủ lâu hơn.
Xếp phần cũ ra ngoài. Phần mới đẩy vào trong là nguyên tắc duy nhất cần giữ.
Đặt nhóm cùng loại cùng chỗ. Rau một ngăn, đậu một ngăn, tìm bằng mắt chứ không bằng tay.
Giữ một ngăn cho việc dùng trong hai ngày. Ngăn đó là chỗ mọi người trong nhà lấy trước.
Không chồng hộp quá ba tầng. Tầng dưới bị quên là chuyện gần như chắc chắn.
Chừa khoảng trống cho khí lạnh. Tủ nhồi kín thì chỗ giữa không đủ lạnh dù máy vẫn chạy.
Chụp ảnh tủ sau khi xếp. Nhìn ảnh trên điện thoại lúc đi chợ là biết còn thiếu gì.
Nói cho cả nhà biết cách xếp. Một người xếp mà bốn người không biết thì hai ngày là loạn.
Kiểm lại vào giữa tuần. Giữa tuần là lúc phát hiện phần nào bị bỏ qua còn kịp nấu.
Bỏ nhãn cũ khi rửa hộp. Hai nhãn trên một hộp là nguồn nhầm lẫn hay gặp.
Nhãn là phần rẻ nhất nhưng hiệu quả nhất. Chia phần mà không dán nhãn thì sau ba ngày các hộp trông như nhau và người trong nhà lại mở lần lượt từng hộp để xem, tức là mất đúng cái lợi vừa tạo ra.
Chia phần đổi cách đi chợ và nấu
Mua theo số phần cần. Biết tuần này cần sáu phần rau xào thì mua đúng lượng đó.
Sạp bán theo bó thì mua tròn bó. Phần dư ra thì tính ngay nó vào bữa nào, đừng để mở ngỏ.
Ghi số phần còn lại lên giấy tủ. Con số đó là danh sách đi chợ lần sau.
Nấu nhanh hơn vì đã sẵn phần. Mở hộp là bắt tay vào nấu, không mất bước cân đo.
Bớt hẳn cảnh nấu quá nhiều. Nấu theo phần đã chia thì lượng thức ăn dư giảm rõ.
Người khác trong nhà nấu được. Phần đã chia làm cho việc nấu không còn phụ thuộc một người.
Bữa gấp vẫn có đồ. Về muộn vẫn có phần sẵn để làm món mười lăm phút.
Thấy rõ thói quen ăn của nhà. Phần nào luôn còn lại là món cả nhà không thật thích.
Điều chỉnh thực đơn theo đó. Bỏ dần món ít ai ăn là cách giảm bỏ phí bền nhất.
Tính được chi tiêu theo bữa. Chia phần cho biết mỗi bữa chay của nhà tốn khoảng bao nhiêu.
Dễ nấu thêm cho khách. Cần thêm hai suất thì lấy thêm hai phần, không phải tính lại.
Đỡ phải quyết định mỗi chiều. Mở tủ thấy phần đã dán nhãn là biết nấu gì.
Bớt mở tủ nhiều lần. Tủ ít mở thì máy đỡ chạy và đồ trong tủ giữ được lâu hơn.
Việc chia phần trả lại thời gian. Nửa tiếng chia phần vào ngày đi chợ thường tiết kiệm được năm tới mười phút mỗi bữa trong suốt tuần, chưa kể phần đồ không phải bỏ.
