Bánh mì ngày thứ hai và cơm để tủ hai ngày có cùng một đặc điểm: chúng đã mất nước, và vì đã mất nước nên chúng làm được một số món tốt hơn bánh mới và cơm mới. Bánh mì mới không rang được thành vụn giòn đẹp, cơm mới rang thì nhão. Bài này nói cách trữ hai thứ này cho đỡ xuống, và những món mà chúng làm tốt hơn phần vừa nấu.
Trữ bánh mì cho đỡ xuống
Túi giấy hoặc khăn vải chứ túi nhựa. Túi nhựa làm vỏ mềm nhũn trong vài giờ.
Túi giấy giữ vỏ giòn lâu hơn. Nhưng ruột khô nhanh hơn.
Khăn vải là cân bằng tốt nhất. Giữ được cả vỏ và ruột ở mức vừa.
Úp mặt cắt xuống mặt phẳng. Mặt cắt tiếp xúc mặt bàn thì mất nước chậm hơn.
Không để bánh mì trong tủ lạnh. Lạnh làm ruột bánh cứng nhanh hơn hẳn.
Đông lạnh thì rất tốt. Cắt lát rồi đông, nướng lại như mới.
Đông từng lát riêng. Lấy đúng số lát cần dùng.
Nướng lát đông không cần rã. Cho thẳng vào lò hoặc nồi chiên.
Bánh mì ngọt để được lâu hơn. Đường và bơ giữ ẩm tốt hơn.
Bánh mì không vỏ giòn thì khác. Loại mềm nên bọc kín hơn.
Mua lượng ăn trong một hai ngày. Đó vẫn là cách tốt nhất.
Thấy mốc thì bỏ cả ổ. Tơ mốc lan xa hơn chỗ thấy được.
Không cắt bỏ phần mốc rồi ăn phần còn lại. Với bánh mì thì mốc lan rất nhanh trong ruột.
Bánh mì cứng khác bánh mì mốc. Cứng là mất nước và dùng được cho nhiều món, còn mốc thì phải bỏ toàn bộ — đừng lẫn hai cái đó.
Món từ bánh mì cũ
Bánh mì nướng tỏi là món đơn giản nhất. Trộn dầu với tỏi băm rồi phết lên lát bánh.
Nướng ở nhiệt vừa chừng năm phút. Vàng mặt là được.
Thêm chút muối và rau thơm khô. Làm món có mùi hơn.
Vụn bánh mì giòn là món thứ hai. Xay hoặc bẻ nhỏ rồi rang khô trên chảo.
Vụn giòn rắc lên salad và canh. Nó thay được đồ giòn mua sẵn.
Trữ vụn trong lọ kín. Được vài tuần nếu rang khô hẳn.
Bánh mì hấp lại là món thứ ba. Phun chút nước rồi hấp hoặc nướng.
Nước làm ruột mềm lại và vỏ giòn. Đây là cách cứu bánh khô tốt nhất.
Bánh mì chiên là món thứ tư. Cắt hạt lựu, áp chảo với chút dầu.
Thêm vào canh hoặc cháo. Nó hút nước và trở nên mềm ngậy.
Bánh mì nướng chấm là món thứ năm. Chấm sốt cà chua hay sốt đậu.
Bánh pudding bánh mì cho món ngọt. Ngâm sữa hạt rồi nướng.
Bánh mì cũ làm nhân bánh cũng được. Xay nhỏ trộn vào nhân cho kết lại.
Bánh mì cũ mở ra nhiều món hơn bánh mới. Vụn giòn, bánh chiên, bánh pudding đều cần bánh đã khô, nên ổ bánh ngày thứ hai thật ra là nguyên liệu của một nhóm món riêng.
Cơm khô và cách làm mềm lại
Cơm khô là cơm mất nước. Nó chưa hỏng, chỉ cứng hạt.
Rưới nước rồi hấp là cách tốt nhất. Năm tới bảy phút là mềm lại.
Hoặc rưới nước rồi hâm vi sóng. Đậy hờ, hai lượt, đảo giữa.
Đảo cho tơi trước khi hâm. Khối cơm cứng thì nóng không đều.
Thêm chút dầu nếu vẫn khô. Một thìa dầu làm hạt cơm tơi ra.
Không hâm cơm trong chảo khô. Nó cháy trước khi mềm.
Cơm quá khô thì nấu cháo. Đó là cách dùng phù hợp nhất.
Cháo từ cơm khô nhanh hơn từ gạo. Chừng mười lăm phút là nhừ.
Dùng nước dùng nấm cho cháo đậm. Nước lã làm cháo nhạt.
Cơm khô rang thì rất tốt. Hạt đã se nên không nhão khi rang.
Đảo cho tơi trước khi rang. Cơm vón cục thì rang không đều.
Rang lửa lớn và chảo rộng. Chảo chật thì cơm hấp hơi.
Cơm khô cũng làm bánh chiên được. Nghiền với chút bột rồi ép bánh.
Cơm khô là nguyên liệu chứ đồ thừa. Ba món cơm rang, cháo và bánh chiên đều cần cơm đã se lại, nên bát cơm nguội trong tủ là phần khởi đầu của bữa sau chứ không phải thứ chờ bỏ.
Bột và bánh khác trong nhóm này
Bún khô và mì khô để rất lâu. Chúng không thuộc nhóm cần tận dụng gấp.
Bún tươi để lâu thì chua. Nhóm này phải dùng trong một ngày.
Bún tươi hơi chua thì rửa rồi xào. Xào kỹ làm mùi bớt đi.
Bún tươi đã nhớt thì bỏ. Đó là dấu hiệu hỏng.
Bánh cuốn và bánh ướt để lâu thì cứng. Hấp lại là mềm trở lại.
Bánh tráng ẩm thì phơi lại. Vài giờ nắng là giòn lại.
Bánh phồng mềm thì nướng lại. Lướt qua lửa nhỏ.
Bánh bao cũ thì hấp lại. Đừng dùng vi sóng, nó làm dai.
Xôi khô thì hấp lại. Đây là cách duy nhất về được nguyên trạng.
Xôi khô cũng rang được. Rang với chút dầu thành món khác.
Bánh ngọt cũ thì nướng lại nhẹ. Hoặc bẻ nhỏ trộn vào món ngọt khác.
Bột đã pha mà chưa dùng thì trữ lạnh. Dùng trong một ngày.
Bột pha có men thì dùng ngay. Nó tiếp tục lên men trong tủ.
Hấp lại là cách chung cho nhóm bột. Gần như mọi món từ bột gạo và bột mì đã nấu đều về được trạng thái ăn được nhờ hấp, và đó là cách hay bị bỏ qua nhất vì nhiều nhà chỉ nghĩ tới vi sóng.
Nhịp mua để ít phải tận dụng
Mua bánh mì lượng ăn một ngày. Đó là cách gốc nhất.
Nếu mua nhiều thì cắt lát và đông ngay. Đừng đợi tới khi nó cứng.
Đong gạo theo số người ăn thật. Cơm dư nhiều là dấu hiệu đong quá tay.
Dư đúng một bát có chủ đích. Cho bữa sáng hôm sau.
Ghi lại tuần nào phải bỏ. Hai tuần liền thì điều chỉnh lượng.
Lên thực đơn có chỗ cho phần dư. Một bữa cơm rang hay một bữa cháo.
Ghi bữa đó vào thực đơn tuần. Biết trước thì không bỏ quên.
Mua bánh mì vào ngày sẽ ăn. Đừng mua sẵn cho ba ngày.
Chọn loại bánh phù hợp. Loại vỏ giòn để ăn ngay, loại mềm để được lâu hơn.
Giữ một túi bánh mì lát trong ngăn đá. Đó là dự phòng cho bữa sáng.
Giữ một hộp cơm trong ngăn đá. Dự phòng cho bữa gấp.
Quay vòng hai thứ đó mỗi tuần. Dùng phần cũ và thêm phần mới.
Đếm lượng bỏ mỗi tuần. Con số đó cho biết nhịp mua có đúng chưa.
Tận dụng là cách chữa, mua đúng là cách phòng. Các món ở phần trên đều tốt, nhưng mục tiêu cuối là mỗi tuần chỉ còn lại đúng một phần và nó đã có bữa được xếp sẵn, chứ không phải tuần nào cũng phải nghĩ cách xử lý cả ổ bánh và nửa nồi cơm.
